Wordt er in een woning een handelshoeveelheid drugs gevonden, dan kan de burgemeester die woning op grond van artikel 13b van de Opiumwet tijdelijk sluiten. Voor bewoners en verhuurders is dat een zware maatregel. Op 16 juli 2025 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een nieuwe overzichtsuitspraak gedaan over woningsluitingen (ECLI:NL:RVS:2025:2922). Daarin scherpt zij aan waar de burgemeester op moet letten. Wij zetten de belangrijkste punten op een rij.
Wat heeft de Afdeling beslist?
De uitspraak bouwt voort op eerdere overzichtsuitspraken uit 2019 en 2022. Ook nu geldt dat een sluiting een herstelsanctie is die de bestuursrechter indringend toetst aan het evenredigheidsbeginsel. De burgemeester moet laten zien dat de sluiting geschikt is, dat zij noodzakelijk is en dat zij in de gegeven omstandigheden evenwichtig is. De uitspraak gaat alleen over woningen, niet over bedrijfspanden.
In de zaak zelf ging het om een vrouw die hoogzwanger was. De Afdeling oordeelde dat zij daardoor een bijzondere binding met de woning had en dat de tijdelijke sluiting onevenredig was. Het sluitingsbesluit hield geen stand. De volledige uitspraak leest u op de website van de Raad van State.
Nieuw: tijdsverloop telt mee
Een belangrijk nieuw punt is het tijdsverloop tussen de drugsvondst en het sluitingsbesluit. Naarmate er meer tijd verstrijkt, kan een sluiting minder bijdragen aan het doel: de openbare orde herstellen en het pand aan het drugscircuit onttrekken. De burgemeester moet het actuele nut van de sluiting op het moment van het besluit motiveren. Daarbij maakt het volgens de Afdeling niet uit aan wie de vertraging te wijten is. Kan het doel nog wel worden bereikt, dan moet de burgemeester nagaan of een minder ingrijpend middel volstaat, zoals een waarschuwing of een last onder dwangsom.
Gezichtspunten bij de evenwichtigheid
De Afdeling noemt een aantal omstandigheden die de burgemeester moet meewegen bij de vraag of de sluiting evenwichtig is:
- Verwijtbaarheid. In hoeverre zijn de bewoners zelf betrokken bij de drugs, en hebben zij het risico van ingrijpende gevolgen genomen?
- Binding met de woning. Hebben bewoners een bijzondere band met de woning, en wat betekent het voor hen om tijdelijk elders te moeten verblijven?
- Kinderen. Wonen er minderjarige kinderen, en wat is de impact op hun welzijn?
- Duur en terugkeer. Hoe lang duurt de sluiting, en kunnen bewoners daarna weer in de woning wonen?
- Gevolgen voor de huur. Kan de verhuurder de huurovereenkomst door de sluiting buitengerechtelijk ontbinden, en komt een huurder op een zwarte lijst van een woningcorporatie?
Wie de bevoegdheid tot sluiten zelf betwist, moet aannemelijk maken dat de grens van een handelshoeveelheid maar gering is overschreden, dat er aanwijzingen zijn voor eigen gebruik en dat er verder niets in de woning op handel wijst.
Wat betekent dit voor bewoners en verhuurders?
Voor bewoners biedt de uitspraak meer houvast om een sluiting aan te vechten. Persoonlijke omstandigheden moeten zichtbaar in het besluit worden meegewogen. Ook een lange periode tussen de inval en het besluit kan een argument zijn. Meer over de basisregels leest u in ons artikel over woningsluiting na een drugsvondst.
Voor verhuurders blijft een sluiting ingrijpend, ook als zij zelf niets wisten. De gevolgen voor de huurovereenkomst zijn nu uitdrukkelijk een gezichtspunt. Lees ook wat een sluiting betekent voor de verhuurder.
Praktijktip. Ontvangt u een voornemen tot sluiting? Geef in uw zienswijze concreet aan welke omstandigheden voor u gelden en onderbouw die met stukken. Is de sluiting al besloten, vraag dan zo nodig snel een voorlopige voorziening aan, omdat de sluiting anders al is uitgevoerd voordat over uw bezwaar is beslist.
Conclusie
De nieuwe overzichtsuitspraak maakt duidelijk dat een woningsluiting geen automatisme is. De burgemeester moet het actuele nut van de sluiting aantonen en de persoonlijke gevolgen zorgvuldig afwegen. Krijgt u als bewoner of verhuurder met een (voorgenomen) sluiting te maken? Neem contact met ons op, dan beoordelen wij uw kansen.
