Wie een voorlopige voorziening vraagt, wil meestal snel een tijdelijke maatregel: bijvoorbeeld dat een last onder dwangsom wordt geschorst, of dat de gemeente nog niet tot sluiting overgaat. Soms doet de voorzieningenrechter echter meer dan dat: hij beslist meteen de hele zaak. Dat heet kortsluiten. Voor u kan dat gunstig zijn, maar het betekent ook dat de zitting bij de voorzieningenrechter uw enige kans kan zijn om uw zaak bij de rechtbank te bepleiten.
Wat is kortsluiten?
Een voorlopige voorziening is in beginsel een tijdelijke maatregel in afwachting van de beslissing in de hoofdzaak. Artikel 8:86 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) geeft de voorzieningenrechter echter de bevoegdheid om onmiddellijk uitspraak te doen in de hoofdzaak. Dat kan als het verzoek wordt gedaan terwijl er al beroep bij de rechtbank is ingesteld, en de voorzieningenrechter na de zitting van oordeel is dat nader onderzoek redelijkerwijs niet kan bijdragen aan de beoordeling van de zaak.
Wanneer gebeurt het?
De voorzieningenrechter heeft daarbij volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State aanzienlijke vrijheid. Kortsluiten is niet beperkt tot zaken die kennelijk gegrond of kennelijk ongegrond zijn (ABRvS 20 september 2017, ECLI:NL:RVS:2017:2510). In handhavingszaken ligt kortsluiten vooral voor de hand als:
- De feiten vaststaan. Er is geen discussie over wat er is gebouwd of hoe het pand wordt gebruikt.
- Het om een juridische vraag gaat. Bijvoorbeeld of een bouwwerk vergunningvrij is of past in het omgevingsplan.
- Het dossier compleet is. Alle stukken liggen er en partijen hebben hun standpunten volledig kunnen toelichten.
Geen kortsluiten in de bezwaarfase
Kortsluiten is alleen mogelijk als er al beroep bij de rechtbank loopt. Vraagt u een voorlopige voorziening terwijl uw bezwaar nog in behandeling is, dan kan de voorzieningenrechter alleen een tijdelijke voorziening treffen. Meer daarover leest u in ons artikel over de voorlopige voorziening in het bestuursrecht.
Voordelen en risico's
- Snelheid. U hoeft niet maanden te wachten op een uitspraak in de hoofdzaak. Dat geeft snel duidelijkheid, bijvoorbeeld als u een pand wilt verkopen of verhuren.
- Minder kosten. Eén zitting in plaats van twee.
- Eén kans. Wat u niet op de zitting naar voren brengt, kan in de uitspraak niet meer worden meegenomen. Bij de rechtbank is de zaak daarna afgerond.
- Hoger beroep. Tegen een kortgesloten uitspraak staat in beginsel hoger beroep open, net als tegen een gewone uitspraak in de hoofdzaak. Tegen een uitspraak die alleen over de voorlopige voorziening gaat, is dat niet zo.
Praktijktip. Vraagt u een voorlopige voorziening aan terwijl uw beroep al loopt, bereid de zitting dan voor alsof het de behandeling van de hoofdzaak is. Zorg dat uw beroepsgronden volledig zijn, dien alle stukken tijdig in en geef zo nodig aan waarom nader onderzoek wél nodig is, bijvoorbeeld een deskundigenrapport. Bedenk ook of u zelf baat hebt bij kortsluiten en zeg dat ter zitting. Wanneer de voorzieningenrechter uw verzoek überhaupt behandelt, leest u in ons artikel over het spoedeisend belang.
Conclusie
Kortsluiten kan een handhavingszaak flink versnellen, maar vraagt om een volledige voorbereiding: de zitting bij de voorzieningenrechter kan de enige zitting bij de rechtbank zijn. Overweegt u een voorlopige voorziening tegen een handhavingsbesluit, of heeft de voorzieningenrechter in uw zaak kortgesloten? Neem contact met ons op.
