U hebt bezwaar gemaakt tegen een last onder bestuursdwang of dwangsom, maar de begunstigingstermijn loopt gewoon door. Bezwaar of beroep schorst de werking van een besluit namelijk niet (artikel 6:16 van de Algemene wet bestuursrecht). Wilt u voorkomen dat de gemeente gaat slopen, uw pand sluit of dwangsommen gaat innen voordat er op uw bezwaar is beslist, dan kunt u de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening vragen. Maar dan moet u wel een spoedeisend belang hebben.
Wat zegt de wet?
Volgens artikel 8:81 Awb kan de voorzieningenrechter een voorlopige voorziening treffen als er bezwaar is gemaakt of beroep is ingesteld en onverwijlde spoed, gelet op de betrokken belangen, dat vereist. Dat spoedeisend belang is een toegangsdrempel: ontbreekt het, dan wijst de voorzieningenrechter het verzoek af, zonder dat hij toekomt aan de vraag of het besluit rechtmatig is. Meer over de procedure zelf leest u in Voorlopige voorziening in het bestuursrecht.
Wanneer is er spoed?
De voorzieningenrechter kijkt naar de gevolgen als hij niet ingrijpt. Bij handhaving speelt vooral de vraag of er onomkeerbare gevolgen dreigen. Voorbeelden waarin een spoedeisend belang vaak wordt aangenomen:
- Sloop of verwijdering. Als de gemeente een bouwwerk wil verwijderen, is dat later niet terug te draaien.
- Sluiting van een woning of bedrijf. Een sluiting raakt direct uw woonsituatie of bedrijfsvoering. Zie bijvoorbeeld woningsluiting na een drugsvondst.
- Een aflopende begunstigingstermijn. Als u op korte termijn ingrijpende maatregelen moet nemen, zoals het staken van uw bedrijfsactiviteiten.
Een financieel belang is meestal niet genoeg
Gaat het alleen om geld, dan ligt de lat hoger. Een louter financieel belang is in de regel op zichzelf onvoldoende reden voor een voorlopige voorziening. Dat geldt ook voor het risico dat u dwangsommen verbeurt: blijkt de last later onrechtmatig, dan moeten die dwangsommen worden terugbetaald. Een uitzondering is mogelijk bij een financiële noodsituatie, bijvoorbeeld als uw onderneming dreigt om te vallen. Die moet u dan wel concreet met stukken onderbouwen. In een uitspraak van 17 januari 2024 wees de voorzieningenrechter van de rechtbank Overijssel een verzoek af omdat de gestelde dreiging van bedrijfssluiting niet was onderbouwd (ECLI:NL:RBOVE:2024:255).
Zelf veroorzaakte spoed
Wacht niet te lang. Wie pas op het laatste moment een verzoek indient terwijl het besluit al weken bekend was, kan het verwijt krijgen dat de spoed aan hemzelf te wijten is. Ook als de gemeente toezegt niet te handhaven zolang op uw bezwaar niet is beslist, kan het spoedeisend belang ontbreken. Vraag zo'n toezegging altijd schriftelijk.
Praktijktip. Leg in uw verzoek concreet uit wat er gebeurt als de voorzieningenrechter niet ingrijpt, en onderbouw dat met stukken: offertes, jaarcijfers, een huurovereenkomst of een verklaring van uw boekhouder. Zie voor de termijnen ook de begunstigingstermijn bij een last onder bestuursdwang en de dwangsom als handhavingsmiddel.
Conclusie
Een voorlopige voorziening kan uitkomst bieden als handhaving onomkeerbare gevolgen dreigt te hebben, maar alleen als u een spoedeisend belang hebt en dat goed onderbouwt. Een louter financieel belang volstaat zelden. Dreigt de gemeente op korte termijn op te treden? Neem direct contact met ons op.
